Mechanische vs. chemische recycling
Wat elk proces met het polymeer doet, waarom er maar één een markt voor reactieve additieven schept, en welke Europese regels nog ongeschreven zijn.
Mechanische recycling smelt kunststof en vormt het opnieuw. Chemische recycling haalt het uiteen tot kleinere moleculen en bouwt daaruit nieuw polymeer. Het verschil doet commercieel ter zake omdat de twee verschillende kosten, verschillende grenzen en, in het Europese recht, een verschillende juridische status hebben. Voor een aandeelhouder van Nexam Chemical doet het ter zake omdat reactieve additieven in de ene worden verkocht en in de andere niet.
De korte versie
| Mechanische recycling | Chemische recycling | |
|---|---|---|
| Wat er met het polymeer gebeurt | Gesmolten en opnieuw gevormd, de ketens blijven wat ze zijn, elke ronde korter | Afgebroken tot monomeren of grondstof, daarna opnieuw gepolymeriseerd |
| Gebruikelijke invoer | Gesorteerde, relatief schone stromen van één polymeer | Gemengde, gekleurde of verontreinigde stromen die mechanische lijnen afkeuren |
| Kwaliteit van de uitvoer | Hangt af van de invoer en van hoeveel levens het materiaal heeft gehad | In beginsel gelijk aan virgin, omdat het polymeer opnieuw wordt opgebouwd |
| Energie en kosten | Lager | Hoger |
| Waar additieven helpen | Ja: de verwerkbaarheid van het afgebroken polymeer herstellen | Nee: het polymeer wordt vanaf nul opnieuw gemaakt |
Waarom mechanische recycling materiaal aantast
Elke smeltronde verkort de polymeerketens. Afschuiving breekt ze, warmte en zuurstof breken ze, en vocht breekt die in polyesters. Verontreiniging uit andere polymeren en uit etiketten en lijmen verbreedt de spreiding en zaait defecten. De zichtbare gevolgen hangen van het proces af, maar in de meeste bezwijkt de smeltsterkte eerder dan enig getal op een specificatieblad. Dat is de hele premisse van de business in reactieve additieven: het materiaal is chemisch in orde en reologisch niet.
Waarom chemische recycling niet simpelweg beter is
Het kost meer energie en meer geld, en de capaciteit is klein naast die van mechanische recycling. In het Europese recht zit het ook in een onafgemaakt regelgevend kader, en dat is het begrijpen waard voordat je aankondigingen erover als volume behandelt.
- Voor voedselcontact eist Verordening (EU) 2022/1616 dat gerecyclede kunststof wordt gemaakt met een geschikte technologie uit bijlage I, of met een nieuwe technologie die onder hoofdstuk IV is ontwikkeld, met toelating van het individuele recyclingproces waar dat van toepassing is.
- Voor de wettelijke eis aan verpakkingen laat Verordening (EU) 2025/40 de beslissende details aan handelingen die nog worden geschreven. Artikel 7, lid 8, vraagt een uitvoeringshandeling over hoe gerecycled gehalte wordt berekend en gecontroleerd, en artikel 7, lid 9, een gedelegeerde handeling met duurzaamheidscriteria voor technologieën voor kunststofrecycling, beide uiterlijk op 31 december 2026. De Commissie noemt ze nog in voorbereiding.
Tot die zijn vastgesteld staat niet vast hoeveel van een chemisch gerecyclede batch naar een doel meetelt, en onder welke boekhouding. Elk model dat aangekondigde capaciteit voor chemische recycling omzet in gerecycled gehalte dat aan de eis voldoet, maakt een aanname die de wet nog niet heeft gemaakt.
Welke van de twee de markt voor additieven is
De mechanische. Een reactieve ketenverlenger werkt door de keteneinden die mechanische recycling achterlaat opnieuw te koppelen. Is een polymeer gedepolymeriseerd en opnieuw opgebouwd, dan is er niets te repareren, en de uitvoer concurreert op eigen voorwaarden met virgin granulaat.
Dat is het kader om elke aankondiging in deze sector te lezen. Groei in capaciteit voor chemische recycling is geen groei in de bereikbare markt van Nexam Chemical. Groei in het gerecyclede gehalte dat uit mechanische stromen moet komen is dat precies wel, en de minimumeisen van 2030 zijn wat die groei schept.
Aanbod, in officiële cijfers
De EU bracht in 2023 79,7 miljoen ton verpakkingsafval voort, waarvan 15,8 miljoen ton kunststof was. De recycling van kunststofverpakkingen heeft een doel van 55% voor 2030; in 2023 lagen alleen België met 59,5% en Letland met 59,2% daarboven, en verschillende lidstaten zaten onder 30%. Vrijwel al die recycling is mechanisch.
Bronnen
- Verordening (EU) 2022/1616 van de Commissie, artikelen 3 en 4 en bijlage I.
- Verordening (EU) 2025/40, artikel 7, lid 8, en artikel 7, lid 9.
- Europese Commissie, tijdlijn voor de uitvoering van de PPWR.
- Eurostat, statistiek verpakkingsafval, cijfers over 2023.
Onafhankelijk onderzoek, niet verbonden aan Nexam Chemical en geen beleggingsadvies.